تنبيه چرا و چگونه
تنبيه چرا و چگونه
تنبيه چرا و چگونه
نويسنده:سارا جمال آبادي
«زخمي به من بزن، عميق تر از انزوا...»؛ شاعر قاعدتاً اين شعررا وقتي گفته که درد همه زخم ها را از جدايي و زندان و دوري از يار کشيده و به اين نقطه رسيده که عميق تر از انزوا، زخمي نيست. آدمي يعني موجودي اجتماعي که نياز به حضور ديگران دارد، ديگراني که با او حرف بزنند، ديگراني که حرف او را بشنوند. اما گاهي وقت ها براي همه ما ممکن است اتفاق بيفتد که به دليلي موجه يا ناموجه تنبيه شويم؛ تنبيه هايي با قوانين نوشته يا نانوشته! به بررسي جنبه هاي مختلف تنبيه، از منظر سلامت روان، پرداخته ايم.
«تنبيه»؛ اين کلمه چه تصاويري را به ذهن شما مي آورد؟ چوب و فلک؟ کمربند؟ سيلي؟ اخم؟ قطع روابط؟ به هر حال، هر چه به ذهن تان برسد قطعاً تصوير خوشايندي نيست؛ اگر چه شايد لبخندي هم از مرور خاطرات تنبيه شدن بر لب تان بنشيند.
جامعه شناسان مي گويند تنبيه (و روي ديگرش: تشويق) همزاد آدمي است که مي خواهد در جامعه و در کنار ديگران زندگي کند. گريزي از خطا نيست چون انسان کامل نيست و نقص يعني امکان خطا کردن. هميشه هم کوچک ترها نيستند که تنبيه مي شوند و اتفاقاً بزرگ ترها با خطاهاي بزرگ تر، شديدتر زير لبه تيز تنبيه قرار مي گيرند؛ تنبيه هايي که جامعه براي دسته اي از خطاها، به عنوان قانون وضع کرده و اجرايش مي کنند و دسته اي ديگر بدون اينکه قوانين موضوعه داشته باشند، ممکن است توسط برخي از افراد جامعه به کار گرفته شوند. آنچه در ادامه مي آيد، بيشتر درباره اين گونه تنبيه هاست: تنبيه هاي اجتماعي نانوشته.
تمام هنجارهاي اجتماعي با ضمانت هاي اجرايي همراه هستند؛ ضمانت هاي اجرايي اي که هدف شان تامين اطاعت از هنجارهاي معيني است. اين ضمانت ها مي توانند مثبت باشند(مثل دادن پاداش به افراد، ارتقاي درجه و حتي يک لبخند ساده) و يا منفي باشند(مثل تنبيه کردن، اخراج فرد و حتي يک اخم.)
اين ضمانت ها تحت يک دسته بندي ديگر هم قرار مي گيرند و آن ضمانت اجرايي به صورت رسمي يا غير رسمي است که اگر به مثال هاي بالا دقت کنيد، مي توانيد آنها را از همديگر تشخيص بدهيد. ضمانت هاي اجرايي رسمي (مثل ارتقاي درجه شغلي يا اخراج از کار) در جايي اعمال مي شوند که گروه معيني از مردم يا سازماني که وظيفه اش تامين اطلاعات از مجموعه هنجارهاي خاصي است، وجود داشته باشد. اما ضمانت هاي اجرايي غير رسمي، واکنش هاي کمتر سازمان يافته و بيشتر خود به خودي در گروه هاي کوچک تر هستند. جريمه، حبس و اعدام که صورت منفي اين ضمانت ها هستند، درگروه اجراي رسمي قرار مي گيرند و دادن مدال، درجه علمي و پاداش هاي مادي در گروه مثبت ضمانت هاي اجرايي«رسمي». موضوعي که ما همراه آن شده ايم، در گروه ضمانت هاي اجرايي غير رسمي قرار مي گيرد و رفتار با اشخاصي که رفتار نادرست شان در محاکم رسمي قابل پيگيري نيست اما نوعي عملکردشان ناراحتي ما و يا اطرافيان مان را سبب شده و به موجب همين حس ما را به موضع گيري واداشته است. موضع گيري که در گروه ضمانت هاي اجرايي غير رسمي و منفي قرار دارد، مثل:توهين کردن به فرد، سرزنش، حتي اعمال خشونت و يا طرد کردن فرد!
اين گونه رفتار -يا همان ضمانت هاي اجرايي غير رسمي- از يک اخم ساده گرفته تا يک طرد طولاني مدت به شدت تاثير گذار است؛ چرا که همه ما بيشتر از آنکه به دنبال پاداش و احترام از دنياي رسمي بيرون باشيم، به دنبال تاييد خانواده، دوستان و همکاران نزديک خود هستيم. شرمنده شدن، مورد تمسخر قرار گرفتن و مورد عدم تاييد خانواده بودن، مواردي است که همه ما از آن مي گريزيم و از آن به نوعي ترس داريم و اين ترس ها است که موجب مي شود ضمانت هاي اجرايي غير رسمي بيشترين تاثير خوشايند(درصورت مثبت بودن) و ناخوشايند (در صورت منفي بودن) را داشته باشند.
طرد شدن و در انزوا قرار گرفتن هميشه يکي از راهکارهاي جلوگيري از ارتکاب به جرم بوده و البته يکي از سنگين ترين مجازات ها هم به حساب مي آمده است؛ چرا که آدمي موجودي اجتماعي است و بدون داشتن روابط مطلوب نمي تواند زندگي طبيعي و شاد را تجربه کند. اگر در مورد رفتار با فردي در اين مرحله-طرد- قرار گرفته ايد و راه چاره اي نداريد، يک راست به آخرين مرحله نرويد بلکه از منزوي کردن فرد در مقياس هاي کوچک شروع کنيد مثل بي محلي، محدود کردن روابط-نه حذف کامل آنها- و دست آخر طرد کردن فرد.
منبع: روزنامه سلامت ،شماره 233
/س
«تنبيه»؛ اين کلمه چه تصاويري را به ذهن شما مي آورد؟ چوب و فلک؟ کمربند؟ سيلي؟ اخم؟ قطع روابط؟ به هر حال، هر چه به ذهن تان برسد قطعاً تصوير خوشايندي نيست؛ اگر چه شايد لبخندي هم از مرور خاطرات تنبيه شدن بر لب تان بنشيند.
جامعه شناسان مي گويند تنبيه (و روي ديگرش: تشويق) همزاد آدمي است که مي خواهد در جامعه و در کنار ديگران زندگي کند. گريزي از خطا نيست چون انسان کامل نيست و نقص يعني امکان خطا کردن. هميشه هم کوچک ترها نيستند که تنبيه مي شوند و اتفاقاً بزرگ ترها با خطاهاي بزرگ تر، شديدتر زير لبه تيز تنبيه قرار مي گيرند؛ تنبيه هايي که جامعه براي دسته اي از خطاها، به عنوان قانون وضع کرده و اجرايش مي کنند و دسته اي ديگر بدون اينکه قوانين موضوعه داشته باشند، ممکن است توسط برخي از افراد جامعه به کار گرفته شوند. آنچه در ادامه مي آيد، بيشتر درباره اين گونه تنبيه هاست: تنبيه هاي اجتماعي نانوشته.
تمام هنجارهاي اجتماعي با ضمانت هاي اجرايي همراه هستند؛ ضمانت هاي اجرايي اي که هدف شان تامين اطاعت از هنجارهاي معيني است. اين ضمانت ها مي توانند مثبت باشند(مثل دادن پاداش به افراد، ارتقاي درجه و حتي يک لبخند ساده) و يا منفي باشند(مثل تنبيه کردن، اخراج فرد و حتي يک اخم.)
اين ضمانت ها تحت يک دسته بندي ديگر هم قرار مي گيرند و آن ضمانت اجرايي به صورت رسمي يا غير رسمي است که اگر به مثال هاي بالا دقت کنيد، مي توانيد آنها را از همديگر تشخيص بدهيد. ضمانت هاي اجرايي رسمي (مثل ارتقاي درجه شغلي يا اخراج از کار) در جايي اعمال مي شوند که گروه معيني از مردم يا سازماني که وظيفه اش تامين اطلاعات از مجموعه هنجارهاي خاصي است، وجود داشته باشد. اما ضمانت هاي اجرايي غير رسمي، واکنش هاي کمتر سازمان يافته و بيشتر خود به خودي در گروه هاي کوچک تر هستند. جريمه، حبس و اعدام که صورت منفي اين ضمانت ها هستند، درگروه اجراي رسمي قرار مي گيرند و دادن مدال، درجه علمي و پاداش هاي مادي در گروه مثبت ضمانت هاي اجرايي«رسمي». موضوعي که ما همراه آن شده ايم، در گروه ضمانت هاي اجرايي غير رسمي قرار مي گيرد و رفتار با اشخاصي که رفتار نادرست شان در محاکم رسمي قابل پيگيري نيست اما نوعي عملکردشان ناراحتي ما و يا اطرافيان مان را سبب شده و به موجب همين حس ما را به موضع گيري واداشته است. موضع گيري که در گروه ضمانت هاي اجرايي غير رسمي و منفي قرار دارد، مثل:توهين کردن به فرد، سرزنش، حتي اعمال خشونت و يا طرد کردن فرد!
تنبيه هاي غير رسمي شديدترند
اين گونه رفتار -يا همان ضمانت هاي اجرايي غير رسمي- از يک اخم ساده گرفته تا يک طرد طولاني مدت به شدت تاثير گذار است؛ چرا که همه ما بيشتر از آنکه به دنبال پاداش و احترام از دنياي رسمي بيرون باشيم، به دنبال تاييد خانواده، دوستان و همکاران نزديک خود هستيم. شرمنده شدن، مورد تمسخر قرار گرفتن و مورد عدم تاييد خانواده بودن، مواردي است که همه ما از آن مي گريزيم و از آن به نوعي ترس داريم و اين ترس ها است که موجب مي شود ضمانت هاي اجرايي غير رسمي بيشترين تاثير خوشايند(درصورت مثبت بودن) و ناخوشايند (در صورت منفي بودن) را داشته باشند.
تنبيه مقبول
اول اخطار، دوم اخراج
مجازات به اندازه گناه
منزوي کردن؛ چرا و چگونه؟
طرد شدن و در انزوا قرار گرفتن هميشه يکي از راهکارهاي جلوگيري از ارتکاب به جرم بوده و البته يکي از سنگين ترين مجازات ها هم به حساب مي آمده است؛ چرا که آدمي موجودي اجتماعي است و بدون داشتن روابط مطلوب نمي تواند زندگي طبيعي و شاد را تجربه کند. اگر در مورد رفتار با فردي در اين مرحله-طرد- قرار گرفته ايد و راه چاره اي نداريد، يک راست به آخرين مرحله نرويد بلکه از منزوي کردن فرد در مقياس هاي کوچک شروع کنيد مثل بي محلي، محدود کردن روابط-نه حذف کامل آنها- و دست آخر طرد کردن فرد.
راه بازگشت را باز بگذاريد
منبع: روزنامه سلامت ،شماره 233
/س
تازه های مقالات
ارسال نظر
در ارسال نظر شما خطایی رخ داده است
کاربر گرامی، ضمن تشکر از شما نظر شما با موفقیت ثبت گردید. و پس از تائید در فهرست نظرات نمایش داده می شود
نام :
ایمیل :
نظرات کاربران
{{Fullname}} {{Creationdate}}
{{Body}}